Felsefe ve Yaşam

felsefeFelsefe = “Hayat nedir?” sorusudur. “Felsefe nedir?” sorusunun cevabı “Hayat nedir?” sorusudur. Dolayısıyla felsefe = hayattır. Felsefe tarihi insanlık tarihi kadar eski olmasa da M.Ö. 6. yy’a kadar dayanır. Eski Yunanda ortaya çıkan bu düşünce tarzı rahat bir hayat tarzının sonucudur. İnsanlık bir insan gibi düşünüldüğünde insanın düşünmek için yeterli gelişimi sağlanması beklenmiştir. Felsefe çağına gelen insanlık sürekli anne ve babasına “Bu ne?” diye sorular soran çocuk gibidir.

Felsefe bir yandan yaşamı çözümleme çabası olduğu kadar, diğer yandan da yaşamı yönlendirme çabasıdır. Ama felsefe hayatı öğretme çabasında bulunmaz; felsefe bunu ukalaca bulur.

M.Ö. 4. yy’da yaşayan Sokrates Avrupa düşüncesini en çok etkilemiş kişilerdendir. Ömrünü Atina sokaklarında ve pazar meydanlarında insanlarla konuşarak geçirmiştir. Karışık, gizemli ve anlaşılmaz bir yapıyla tanınmış; bir çok felsefi eğilimin kurucusu olarak bilinmiştir. Sokrates’in en önemli özelliklerinden biri de kimseye birşey öğretmeye kalkışmamasıdır. O sadece karşısındakine sorular sorar, köşeye sıkıştırır, karşıdakinin düşüncesinin doğruluğunu kendisi bulmasını ister; bir başka deyişle karşıdakinin kendisini bulmasını isterdi. “Bildiğim tek şey hiçbir şey bilmediğimdir.” sözüyle kendisini anlatan düşünür, yanlış anlaşılması, daha doğrusu anlaşılamaması ve de olması istendiği gibi bir insan olmadığı için ölüme mahkum edilmiştir. Deyim yerindeyse ilk düşünce suçlusudur. Felsefe bütün çağları derinden etkilemiştir. Özellikle Orta Çağ karanlığının aydınlatılmasında ve Yeni Çağ’a girilmesinde büyük payı vardır. Felsefenin bu en verimli dönemi felsefenin gençliği ya da orta yaşlılığı olarak tanımlanabilir.

“Düşünüyorum, öyleyse varım!” sözünün sahibi Descartes, Orta Çağdaki eski dogmacılığın yerine yöntemli kuşkuyu getirerek çağdaş felsefenin temellerini atmıştır. Yakın Çağ’ın başlama noktası Fransız İhtilalinin temelinde ise Aydınlanma Felsefesi olduğu görülür. Bir burjuva felsefesi olan Aydınlanma Felsefesine göre yönetim gökyüzünden yeryüzüne indirilmiştir ve amacı tüm boyunduruklara karşı çıkmaktır. Yakın zaman kadar Dünya nüfusunun üçte birinden fazlasının etkilendiği Marksist felsefe ise burjuva sınıfına tepki olarak doğmuştur. Karl Marx’ın kurduğu bu felsefe işçi devrimini ve sınıfsız bir toplum düzenini savunur. Bunlardan felsefenin yönetimleri, tarihi, toplumu ve sonuç olarak yaşamı etkilediği açıkça görülür.

“İnsan düşünen bir hayvandır.” Aristo’ya göre. Ama her düşüncenin de felsefik olduğu söylenemez. Bir düşüncenin felsefik düşünce olması için yüzeysellik değil derinlik içermesi gerekir. Örnek olarak Türk toplumunda aysonuna nasıl çıkılacağı düşüncesi egemendir ve bu da bir felsefe yaşamının toplumda olmadığını gösterir. Felsefe Eski Yunandaki gibi rahat bir yaşama ortamı ister.

Felsefe çoğu zaman ütopik yaşamlar düşler. Platon, örneğin, devleti düşünürlerin yönetmesi gerektiğini savunur. 2400 yıl sonrasına, şimdiki zamana, bakıldığında ise devleti yönetenlerin sadece kendilerini düşündüğü görülür.
Şimdiki zaman, insanlığın yaşlılık dönemidir ve insanlık düşünemeyecek kadar yorgun düşmüştür. Teknoloji gelişimi ve kolaylık arayışı, insanları düşünmeye aciz hale getirmiştir. Bilgisayarın hayatın her alanına girmesi sonucu düşünmeyi de bilgisayara yaptıran bir nesil mevcuttur. Artık sorular üzerinde düşünülmüyor, sorular google arama motoruna yazılıyor. Kolay bilgi erişimi, hazırkalıp düşünce tüketimi oluşturuyor. Kapitalizmin hemen hemen tüm insanlığı bir robot haline getirmesinden dolayı iş yaşamına boğulan insan uyuşuyor. Felsefe yaşamdan uzaklaştıkça yaşam da anlamsızlaşıyor.

Son olarak ünlü birkaç filozofun hayatla ilgili görüşlerinden oluşan bir kaç özlü söz aktarmak gerekirse:

“Felsefe, genelleştirilmiş hayat matematiğidir.” (Spinoza)
“Sorgulanmamış hayat yaşamaya değmez.” (Sokrates)
“Hayatta iki büyük trajedi vardır; biri hayatının en büyük amacını gerçekleştirememek, diğeri ise hayatının en büyük amacını gerçekleştirmiş olmak.” (Nietszche)
“Işık olmadan renkler görülemez.” (Mevlana)
“İnsan ışığı göremez, ışıkla görür.” (Immanuel Kant)
“Kapitalizm gölgesini satamadığı ağacı keser.” (Karl Marx)
“Derin olan kuyu değil kısa olan iptir.” (Konfüçyus)
“Birbirinin zıttı olan şeyler aslında birbirinin ilacı olabilirler.” (Hipokrat)
“İnsan düşünen bir hayvandır ve insanları tanıdıkça hayvanları daha çok seviyorum.” (Aristo)

Son bir söz:

“Diğer yaşamda iki zıt kavram vardır: Cennet ve cehennem. Ortası yoktur. İkisinin ortalaması ise burdaki hayattır.”

Felsefe ve Yaşam İçin 7 Yorum

  1. Yiğit Can Aydın diyor ki:

    Aristo der ki:

    ” Karısı iyi olan devlet adamı;
    Karısı kötü olan Filozof olur. ” :)

  2. Yiğit Can Aydın diyor ki:

    Ayırca seçilen görsel çok hoşuma gitti. Görselde ak sakallı dedemiz Platon havayı göstermektedir. Aristo’nun avcu yere doğru durmaktadır.

    Aristoteles ve Platon derslikten içeri girerken tartışmaktadırlar:

    Platon: ” Gerçek dünya, İdealar Dünyasıdır ”

    ve Aristo cevap verir: ” Hocam ayakların yere bassın. Gerçek dünya burasıdır.

  3. yasemin diyor ki:

    Descartes’in “düşünüyorum o halde varım” sözünü “Düşünüyorum o halde vurun” diye çevirmişler. arkadaşın yazısında ki “Tarihteki ilk düşünce suçlusudur .” sözü de aynı şeyi anlatıyor. O sözü çevirenleri tebrik ediyorum. Bu yazının sahibini de tebrik ediyorum. Ayrıca elinize sağlık.

  4. muammer diyor ki:

    Düşündüğüm için varım diyorlar…Varsan kendini bana anlat diyorum…Bana kendisinde gördüğüm özellikleri anlatıyor….bende o kişilere siz düşündüğünüz için değil,ben düşündüğüm için varsınız,diyorum….Acaba yalnış mı?Düşünüyorum….

  5. elf diyor ki:

    üşeniyorum öyleyse yarın

  6. Muammer diyor ki:

    “Felsefe = hayat nedir ? ” sorusu bir az eksik bir azda kasıtlı gibi geldi bana aslı şu olmalıydı diye düşündüm “felsefe=düşünme sanatı” Felsefeye göre 2 insan türü vardır 1.felsefeden korkanlar 2.felsefeye batanlar.Korkanlara korkak denmez, batanlarıda kimse kurtaramaz.Bildiklerini bilmedikleri ile ölçüp bilmediklerini çoğaltanlar batanların en dip seviyesini örenlerdir.

  7. zarif.inek diyor ki:

    Ben de bu konularla yakından ilgileniyorum edindindiğim bilgileri nacizane kalemimle birleştirince güzel yazılar ortaya çıkıyor ilgilenirseniz bakabilirsiniz :
    http://hayattanpareler.blogspot.com.tr/

Yorum Yaz, Görüş Bildir

Facebook veya Twitter'la Giriş Yap:

E-mail adresin yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir.